Srednjovjekovni grad Počitelj

Počitelj je istorijsko naselje orijentalno-mediteranskog karaktera smješteno na lijevoj obali rijeke Neretve.

Počiteljska tvrdjava je štitila ulaz u dolinu donje Neretve na putu iz Drijeva prema Bišću. Ovaj hercegovački gradić na živopisnoj obali Neretve ukršta dvije graditeljske tradicije – orijentalnu i mediteransku.

Etimologija imena Počitelj nije riješena. Jedni smatraju da je ime Počitelj izvedeno od glagola počivati; drugi da je ime kastelana toga grada dalo gradu ime Počitelj; treći da su učeni ljudi “poštovana gospoda” uslovili ime Počitelja; četvrti da se porijeklo imena Počitelja treba tražiti u hungarizmu “čitelj”,  italijanski “cittadela”,  kao izrazu za grad, utvrdu; peti da se radi o glagolu čitati …

Prvi put se Počitelj spominje u povelji za vojvodu Stefana Vukčića 1444. (Takodje, postoji podatak za koji se ne navodi izvor, da je bosanski kralj Tvrtko I obnovio grad Počitelj 1383. godine. Navodno – prije toga to je bilo gusarsko gnijezdo.)

Narednih dvadesetak godina počinje se užurbano utvrđivati, jer je tvrđava  imala važnu ulogu u odbrani od Osmanlijske najezde. U periodu od 1463. do 1471. godine u Počitelju je smještena ugarska posada. Međutim, 1481. godine tvrđava, nakon kraće opsade, postaje dio Otomanske imperije. Od druge polovine XVI vijeka postaje važno strateško mjesto. Od XVIII vijeka do 1835. godine u njemu je sjedište kapetanije. Nakon uspostavljanja vlasti Austro-Ugarske u BiH 1878. godine, Počitelj gubi svoj strateški značaj i naglo propada, što je doprinelo očuvanju autentičnog istorijskog jezgra do današnjih dana.

Očuvani kameni ostaci grada predstavljaju fortifikacijsku cjelinu u čijem se razvoju mogu izdvojiti dvije etape: srednjovjekovna gradnja i gradnja u doba Otomanske imperije. Počitelj je svojevrsni grad-muzej sa mnoštvom očuvanih i restauriranih građevina iz svih epoha svoje burne istorije.

Kao najznačajnije tu su Hadži-Alijina džamija, izgradjena 1563. kao i Šišman-Ibrahimpašina medresa, sagradjena oko 1560. Tu je takođe i Gavran Kapetanović kuću, han i hamam. Najupečatljiviji objekt u Počitelju je Sahat-kula, obla dožon kula koja dominira gradom sa vrha litice. Tu su bili smješteni stražari kako bi na vrijeme zaštitili grad od mogućih napada iz doline Neretve.

U januaru 2003. istorijsko gradsko područje Počitelja proglašeno je nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine a od 2008. ovo  naselje je uvršteno na UNESCO-vu listu svjetske baštine.

Fotografije: Jovan Vidaković i Igor Dutina

Comments

comments